kontrolkalemi

Kontaktor

Enerji kesme ve aktarma işlemi yapan elektrik kumanda elemanıdır. Çalışma akımına göre DC ve AC türleri vardır.

AC Kontaktör

AC kontaktor bobinleri AC akımları ile enerjilendirilerek çalışan kontak türleridir. DC kontaktorlerden farkı AC kontaktor saç paketlerden oluşur. Nüvenin üstünde bakrıdan, kısa çubuklar bulunur. Kontaktörlerin bobin gerilimi kullanıldıkları yere göre değişik değerlerde seçilebilir. Öreneğin fabrikamızda 24V, 220V, 380V, 6300V gibi çok çeşitli tipleri bulunuyor. Aktardıkları kontak akımıa göre yüksek veya zayıf akım kontaktörleri olarak adlandırılırlar. Bunların farkı kontak yapısı ve kontak kapama sertlikleridir. SErtlik dolayısıyla bobinlerde farklıdır.

AC kontaktorlerin çalışma şekli

Bobini AC akım ile enerjilenen kontaktörlerde meydana gelen manyetik alan aetkisiyle nüveler birbirine yapışır. AC akımın yapısında var olan frekans nedeniyle (mesela 50 HZ için) saniyede 50 defa akım sıfır olur. Manyetik alanda aynı şekilde yok olur. Manyetik alanın devamlılığını sağlamak için 1/50 oranındaki enerji kesilme aralığını yok edecek ölçüde bakırdan kısa devre çubuğu konur. Enerji kesildiği anda meydana gelen zıt emk vasıtasıyla manyetik alanda devamlılık sağlanmış olur

Hareketli nüveye baÄŸlı kontaklar nüveyle beraber hareket ederek sabit kontakların üstüne kapanarak enerjinin kontaklar üzerinden aktarılmasını saÄŸlar. Bu duruma kontaktörün çekmesi de denir. Kontaktör çektiÄŸinde yardımcı kontaklar ilk hallerinin tersi konumuna geçer…

Åžalter

Elektrik sistemlerinin çalıştırılması ve durdurulmasında şalterler en önemli devre elemanlarıdır. Akımın verilmesi ve kesilmesi şalterler vasıtasıyla yapılmaktadır. Büyük güçlerde açma-kapama işlemi sırasında oluşan arkın söndürülmesi (önlenmesi) gerekir. Aksi halde önemli risk ve tehlikeler söz konusu olabilir. Elektrik devreleri bir,iki veya üç fazlı olduklarından bu sistemlere göre 1,2 ya da 3 kutuplu şalterler üretilmiştir.

Termik-Magnetik ÅŸalter

Termik magnetik şalterler bir metal elemanın kumanda ettiği magnetik tertibatla donatılmıştır. Şalter belirli sınırlar içerisinde akım değerine ayarlanabilmektedir. Ayarlanan akım değeri üzerinde bir akım geçtiği zaman muayyer bir zaman şalter devreyi açmaz. Eğer bu fazla akım sürekli geçerse şalterin bimetal elemanın kumanda ettiği kontak şalter bobine kumanda ederek şalterin açılmasını şağlar. Şalterin kapanabilmesi için kurma butonuna basmamız gerekir.

Bu şalterler diğer normal şalterler gibi aşırı akım gerektirmeden istenilen zamanda da açma-kapama yapabilir. KOllu ve paket şalterlerden farkı aynı zamanda sigorta ve aşırı akım şalteri görevi yapmasıdır. Yani hem açma-kapama hem de koruma elemanı olarak görev yapmaktadır. Sigortalar kesme akımı üzerinde bir akım geçtiği zaman devreyi açarlar. Halbuki motorlar kalkınma anında nominal akımın beş- altı katı kadar akım çekerler. Onun için sigortalar motor devrelerinde koruma yapamazlar.

kaynak Continue Reading »

TRİSTÖR

KONU: A. TRİSTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

a) Tristörün yapısı ve çeşitleri :

Tristör en az dört silisyum yarı iletken parçanın birleştirilmesinden oluşan , anahtar ve doğrultma görevi yapan bir elemandır. SCR ( Silikon Kontrollü Redresör) ismi de verilir. Değişik güçte tristörler imal edilmektedir. Çalışma sahası ; 50 V – 8000 V , 0.4 A – 4500 A arasında olabilmektedir.

Tristörler sırasıyla birbirini takip eden “ P � ve “ N � tipi silisyumdan yapılmış dört yarı iletken tabakadan yapılmıştır. Bu dört tabakanın en dışındaki “ P � tabakası anot, diğer dıştaki “ N � tabakası katot görevi yapar. Yapısındaki yarı iletkenler çeşitli kalınlıktadır ve değişik miktarlarda katkılandırılmıştır. Bu yüzden her katmanın iletkenliği farklıdır.

Yukarıdaki şekilde tristörün yapısı, diyotlu ve transistörlü eşdeğer devresi göstererilmiştir. Transistörlü eşdeğer devresinde G ucuna bir akım verilince NPN tipi transistör iletime geçerek kollektör akımı geçirmeye başlar. Bu kollektör akımı PNP tyransistör baz akımını sağladığı için PNP tipi transistörde hemen iletime geçer ve emiter – kollektör üstünden NPN tipi transistörün beyzine akım gönderir. Dolayısı ile G ucundan uygulanan akım kesilse bile transistörler birbirini besleme devam eder, iletimde kalırlar.

9 çeşit tristör vardır ;

1) Standart tristör: Ağır sanayi cihazlarında AC ve DC de 400 – 1000 Hz,4000V,1000A

2) Hassas tristörler : Düşük gerilimli elektronik devrelerde. 0,7V – 100uA ile tetiklenebilir.

3) Hızlı tristörler: 10 KHz’ lik frekans sınırında çalıştırılabilirler.

4) Komplemanter ( Tamamlayıcı) tristör : Geyt anota yakındır. Negatif pals ile çalışır.

5) İki geytli tetrod tristör

6) Geyt ile yalıtkan olan tristör ( GTO ) , ( GCS )

7) Fototristör

Asimetrik çok hızlı tristör ( ASCR )

9) Amplifikatör geytli tristör. Continue Reading »

Devreye uygulanan gerilim ve akım bir uçtan diÄŸer uca ulaşıncaya kadar izlediÄŸi yolda birtakım zorluklarla karşılaşır. Bu zorluklar elektronlaın geçiÅŸin etkileyen veya geciktiren kuvvetlerdir. Ä°ÅŸte bu kuvvetlere DÄ°RENÇ denebilir. Kısaca Ω ohm ile gösterilir. BaÅŸka bir deÄŸiÅŸle elektrik akımına karşı gösterilen zorluÄŸa DÄ°RENÇ denir. “Râ€? harfi ile sembollendirilir. Birimi ise “Wâ€? Ohm’dur. Ohm Kanunu Kapalı bir elektrik devresinde direnç; devre gerilimi ile devreden geçen akımın bölümüne eÅŸittir. Devamı için=> Continue Reading »

Bu santrallerde yüksek basınçlı buharla türbinler döndürülür. Buharı elde etmek için enerjiden yararlanılır.
1939 yılında bilim adamları, radyoaktif element olan uranyumu nötronlarla bombardıman ederek daha küçük kütleli farklı iki çekirdeğe bölmeye başarmışlardır.Bu bölünme sırasında kütle kaybından dolayı çok büyük enerjinin açığa çıktğı görülmüştür.Bu enerjiye nükleer enerji denir.
Reaktörler, kontrollü nükleer enerji üreten sistemlerdir.
Uranyum yakıt çubukları reaktörün kalbini oluşturur.Buradan çıkan enerji , kalbin çevresinde dolaşan suyu ıstır.Yüksek basınç altında ısıtılan su , buhar jeneratöründeki suyu ısıtarak buharlaştırır.Bu buhar elektrik üreten jeneratörün türbinlerini , onlar da rotoru döndürür.Bir nükleer reaktörde enerji dönüşümü aşağıdaki gibi olur.

Nükleer Enerji=}Isı Enerjisi=}Hareket Enerjisi=}Elektrik Enerjisi

Çekirdek reaksiyonları fisyon ve füzyon olmak üzere iki şekilde olur.
Jeneratörler, mekanik enerjiye elektrik enerjisine çeviren aletlerdir. DoÄŸru akım jeneratörlerine dinamo, alternatif akım jeneratörlerine ise alternatör denir. devamı için=> Continue Reading »