kontrolkalemi

Kontaktor

Enerji kesme ve aktarma işlemi yapan elektrik kumanda elemanıdır. Çalışma akımına göre DC ve AC türleri vardır.

AC Kontaktör

AC kontaktor bobinleri AC akımları ile enerjilendirilerek çalışan kontak türleridir. DC kontaktorlerden farkı AC kontaktor saç paketlerden oluşur. Nüvenin üstünde bakrıdan, kısa çubuklar bulunur. Kontaktörlerin bobin gerilimi kullanıldıkları yere göre değişik değerlerde seçilebilir. Öreneğin fabrikamızda 24V, 220V, 380V, 6300V gibi çok çeşitli tipleri bulunuyor. Aktardıkları kontak akımıa göre yüksek veya zayıf akım kontaktörleri olarak adlandırılırlar. Bunların farkı kontak yapısı ve kontak kapama sertlikleridir. SErtlik dolayısıyla bobinlerde farklıdır.

AC kontaktorlerin çalışma şekli

Bobini AC akım ile enerjilenen kontaktörlerde meydana gelen manyetik alan aetkisiyle nüveler birbirine yapışır. AC akımın yapısında var olan frekans nedeniyle (mesela 50 HZ için) saniyede 50 defa akım sıfır olur. Manyetik alanda aynı şekilde yok olur. Manyetik alanın devamlılığını sağlamak için 1/50 oranındaki enerji kesilme aralığını yok edecek ölçüde bakırdan kısa devre çubuğu konur. Enerji kesildiği anda meydana gelen zıt emk vasıtasıyla manyetik alanda devamlılık sağlanmış olur

Hareketli nüveye baÄŸlı kontaklar nüveyle beraber hareket ederek sabit kontakların üstüne kapanarak enerjinin kontaklar üzerinden aktarılmasını saÄŸlar. Bu duruma kontaktörün çekmesi de denir. Kontaktör çektiÄŸinde yardımcı kontaklar ilk hallerinin tersi konumuna geçer…

Åžalter

Elektrik sistemlerinin çalıştırılması ve durdurulmasında şalterler en önemli devre elemanlarıdır. Akımın verilmesi ve kesilmesi şalterler vasıtasıyla yapılmaktadır. Büyük güçlerde açma-kapama işlemi sırasında oluşan arkın söndürülmesi (önlenmesi) gerekir. Aksi halde önemli risk ve tehlikeler söz konusu olabilir. Elektrik devreleri bir,iki veya üç fazlı olduklarından bu sistemlere göre 1,2 ya da 3 kutuplu şalterler üretilmiştir.

Termik-Magnetik ÅŸalter

Termik magnetik şalterler bir metal elemanın kumanda ettiği magnetik tertibatla donatılmıştır. Şalter belirli sınırlar içerisinde akım değerine ayarlanabilmektedir. Ayarlanan akım değeri üzerinde bir akım geçtiği zaman muayyer bir zaman şalter devreyi açmaz. Eğer bu fazla akım sürekli geçerse şalterin bimetal elemanın kumanda ettiği kontak şalter bobine kumanda ederek şalterin açılmasını şağlar. Şalterin kapanabilmesi için kurma butonuna basmamız gerekir.

Bu şalterler diğer normal şalterler gibi aşırı akım gerektirmeden istenilen zamanda da açma-kapama yapabilir. KOllu ve paket şalterlerden farkı aynı zamanda sigorta ve aşırı akım şalteri görevi yapmasıdır. Yani hem açma-kapama hem de koruma elemanı olarak görev yapmaktadır. Sigortalar kesme akımı üzerinde bir akım geçtiği zaman devreyi açarlar. Halbuki motorlar kalkınma anında nominal akımın beş- altı katı kadar akım çekerler. Onun için sigortalar motor devrelerinde koruma yapamazlar.

kaynak Continue Reading »

1 Fazlı Motorlar

1)Universal Seri Motor
2)Yardımcı Asrgılı Motor
3)Yardımcı Kutuplu Motor(gölgeli)
4)Repülsiyon Motor
5)Redüksiyon Motor
6)Küçük Senkron Motor

Yardımcı Sargılı Motor:
Bu motorlarda Anasargı Toplam sargının 3/2 sini,yardımcı sargı ise 3/1 ini kaplar.Anasargı çok spirli kalın telli olarak sarılır.(L:büyük R:küçük)yardımcı sargı ise az spirli ince telli olarak sarılır(L:küçük R:büyük)
Anasargı ile yardımcı sargı arasındaki faz farkının 90 derece olması istenir bunun nedeni düzgün manyetik bir alan yaratmaktır.

1 Fazlı Yardımcı Sargılı Motorun Sadece Ana sargı ile Çalışması:
Sadece Ana sargı bulunan bir YS motora AC akım uygulandıgında tek yonde bir manyetik alan olusacagı için rotor mili hareket etmez.Motor miline saat ibresi yonunde bir kuvvet etkilediği zaman rotor saat ibresi yonunde donmeye baslar.ters yonde bır etki oldugu zaman motor mili bu sefer saat ibresi yonunde donmeye baslar.

Yardımcı Sargılı Motorların Özellikleri

1)Kondansatörsüz
2)Startta Kondansatörlü
3)Çift Kondansatörlü
4)Daimi Kondansatörlü

3 Fazlı Asenkron Motorlarda devir sayısı;

1)Frenkansa
2)Kutup Sayılarına Bağlıdır.

Yardımcı Sargılı Motorun Devir Yönünün Değiştirilmesi:YS Motorlarda devir yönleri değiştirmek için ana sargı veya yardımcı sargını uçları değiştirlir.
Kullanıldığı Yerler:1 fazlı motorlar arasında en buyuk gucte uretılen motorlardır.en buukleri 1,5 – 2 Hp dir.Buzdolabı,Çamaşır Makinası,Matkap,Vantilator vs yerlerde kullanılır.
Yapısı: Statoru 3 Fazlı ASM gibidir.Rotoru kısa devre rotorlu rotordur.Stator sargılarında AS ve YS vardır.AS ve YS arasında 90 derece faz farkı vardır.
Çalışması: Sargılara AC uygulandığında Stator sargılarına duzgun döner bir manyetik alan olusur.Statorun ortasındaki kısa devirli rotor döner alanın etkisiyle dönmeye baslar. Continue Reading »

Eski Yunanlılar, kehribarın bir kürk parçasına sürtülmesi sonucunda kuştüyü gibi hafif cisimleri çekme özelliği kazandığını gözlemlemişlerdi. Elektriği ilk olarak ciddi anlamda inceleyen bilim adamı William Gilbert, 16. yüzyılın sonlarında, statik elektrikle magnetizma arasındaki ilişki üzerinde araştırmalar yaptı. Elektrik yüklerinin eksi ve artı olarak belirlenip adlandırılmasına da gerçekleştirdi. 1767�de Joseph Priestley, elektrik yüklerinin birbirlerini, aralarındaki uzaklığın karesiyle ters orantılı olarak çektiklerini buldu. 19. yüzyılın başında Alessandro Volta, elektrik pilini icat etti. Davy, 1808�de elektrik akımı taşıyan iki kömür elektrotu birbirinden ayırarak bir ark oluşturmayı başardı. Ve böylece elektriğin ışık ya da ısı enerjisine dönüşebileceğini gösterdi. 1820�de Hans Christian Orsted, içinden elektrik akımı geçen bir iletkenin yakınındaki bir mıknatıs iğnesinin saptığını gözlemleyerek, elektrik akımının iletken çevresinde bir magnetik alan oluşturduğu sonucuna vardı. Elektriğin laboratuar duvarlarını aşıp sanayideki ve günlük yaşamdaki yerini alması süreci 19. yüzyılın ikinci yarısında başladı. 1873�te Zénobe-Théopline Gramme, elektrik enerjisinin havai hatlar aracılığıyla etkin bir biçimde iletilebileceğini gösterdi. A. Edison�ın 1881�de ilk elektrik üretim merkeziyle dağıtım şebekesini New York�ta kurması ,elektrik enerjisinin evlerde ve sanayide yaygın olarak kullanılmasının başlangıcı oldu . Elektronun bulunması, diyotun ve triyot lambanın icadı, elektroniğin ayrı bir bilim dalı olarak gelişmesinin başlangıcı oldu

Buzdolabı: Buzdolaplarının verimli kullanılmasında öncelikle düzenli olarak bakım yaptırmak gerekiyor. Ayrıca, buzdolabının etrafının toz ve hava sirkülasyonu etkileyici diğer maddelerden ve ısı kaynaklarından uzak tutulması gerekiyor.
Klimalar: İhtiyaçtan çok büyük bir klima enerji kaybına sebep oluyor. Evin güneş alan kısımlarının ağaçlarla gölgelenmesi, cam filmleri, pencere ve duvar tenteleri pasif soğutma yöntemlerinin uygulanması da klimanın soğutma yükünü azaltıyor, dolayısıyla daha az enerji kaybına sebeb oluyor.
Ocak ve fırınlar: Eğer evde birkaç tane fırın varsa daima küçük olanın tercih edilmesi gerekiyor. Çok gerekli değilse ön ısıtma yapılmaması, yapılsa bile bu sürenin 10 dakikayı geçmemesi gerekiyor. Mikrodalga fırınlarda pişirme 2-10 dakika, ısıtma ise 10-30 saniyede gerçekleşiyor. bu nedenle geleneksel fırınlara göre yüzde 66 daha az elektrik harcıyor.
Çamaşır makineleri: Yüksek sıcaklıkta yıkamak yerine ılık suyla yıkamak, durulamanın ise soğuk su ile yapılması gerekiyor. Ayrıca, yıkama programları tam kapasite çalıştırılmalı. Eğer mümkünse çamaşırlar dışarıda güneş ve rüzgardan yararlanarak kurutulmalı. Bu arada, önden yüklemeli makineler, üstten yüklemeli makinelere göre daha az enerji tüketiyor.
Bulaşık makineleri: Bulaşık makinesi yerleştirilirken çevresinde en az 5 cm. boşluk bırakılarak ısınmadan dolayı oluşan sıcak havanın kolayca dağılması sağlanmalı. Yaz aylarında ısı ve nemi azaltmak için sabah ve akşam saatlerinde yıkama yapmalı. Bulaşıkları ön durulamaya tabi tutmak gereksizdir, gerektiği durumlarda sıcak su yerine soğuk su kullanılmalı. Bulaşıkların sanitasyonu için yüksek sıcaklıkta yıkama arzu edilmedikçe 55 derece su sıcaklığı yeterlidir. Tam kapasite dolmadıkça makine çalıştırılmamalı.
Elektrikli süpürge: Elektrikli süpürgelerin torbası sık sık boÅŸaltılmalı. Bu iÅŸlem, süpürgenin emme gücünü yükselteceÄŸinden daha verimli ve daha çabuk temizlemeyi saÄŸlar. Ayrıca yılda en az bir kez motor bölümü açılıp, buradaki toz ve pamukçukların temizlenmesi gerekiyor. Devamı için=> Continue Reading »

Elektrik enerjisinin iletilmesi, dağıtılması gibi alanlarda ve çeşitli aygıtların çalıştırılmasında kullanılan transformatörler en önemli elektrik makinaları grubundan sayılmaktadır. Transformatör, verilen bir alternatif gerilimi aynı freakansta diğer bir gerilime çevirmeye yarayan bir elektrik makinasıdır. Beslendiği ikincil şebekenin talep ettiği aktif ve reaktif gücü, kendisine enerji temin eden birincil şebekeden alır. Transformatörler üst gerilim şebekesindan alt gerilim şebekesine güç aktarmak için kullanılıyorsa bunlara “Güç Transformatörleri� denir. Ancak transformatörler gerilimi veya akımı ölçmek için kullanılıyorsa bunlara da “Ölçü Transformatörleri� denir.

Transformatörler ince silisli saclardan oluşan kapalı bir manyetik gövde ile bunun üzerine, yalıtılmış iletkenlerden sarılan sargılardan oluşur. En basit şekli ile transformatörde iki sargı bulunur. Bunlardan birine birincil (Primer), ötekine ise ikincil (Sekonder) sargı denir. Transformatör sargılarına gerilim değerlerine göre alçak gerilim sargısı veya yüksek gerilim sargısı gibi isimler de verilmektedir. Birincil gerilimi ikincil geriliminden büyükse, bu çeşit transformatörlere “düşürücü veya alçaltıcı transformatörler�, birincil gerilimi ikincil geriliminden küçükse, bu çeşit transformatörlere de “yükseltici transformatörler� denir.

Transformatörlerin hareket eden parçaları bulunmadığından sürtünme kayıpları söz konusu değildir. Bu nedenden dolayı diğer elektrik makinalarına göre verimi en yüksek elektrik makinasıdır. Büyük transformatörlerde malzemeyi en ekonomik kullanarak verimlerini %99,6’lara kadar çıkarmak mümkündür. Güçleri bir kaç Volt-Amper’den (VA), Mega-Volt-Amper’lere (MVA) kadar olabilir. Çıkış gerilimleri de çok yüksek kV değerlerine kadar çıkabilmektedir